เวลาคุยเรื่องถังเก็บน้ำของวิลล่า ส่วนใหญ่จะคุยเรื่องขนาด กี่ลิตร สำรองได้กี่วัน แต่คำถามที่มาก่อนคือถังจะอยู่ตรงไหน ถังที่วางก่อนระบบกรองเก็บน้ำบาดาลดิบ ถังที่วางหลังระบบกรองเก็บน้ำที่กรองแล้ว หลายระบบมีแค่อย่างใดอย่างหนึ่ง และหลายระบบที่ใหญ่หรือต้องการมากกว่ามีทั้งสองอย่าง ทางเลือกนี้กำหนดว่าระบบกรองทำงานสม่ำเสมอแค่ไหน น้ำที่ถึงบ้านสะอาดคงที่แค่ไหน และดูแลระบบง่ายแค่ไหน
ถังแต่ละใบมีไว้ทำอะไร
ถังน้ำดิบอยู่ระหว่างบ่อกับระบบกรอง หน้าที่ของมันคือแยกบ่อออกจากทุกอย่างที่อยู่ปลายทาง ปั๊มบาดาลเติมถังในอัตราที่บ่อให้ได้อย่างยั่งยืน ส่วนระบบกรองดึงน้ำออกไปในอัตราที่มันทำงานได้ดีที่สุด ถังน้ำกรองแล้วอยู่หลังระบบกรอง หน้าที่ของมันคือเก็บน้ำที่สะอาดแล้ว พร้อมให้ปั๊มเพิ่มแรงดันส่งเข้าบ้าน และเป็นน้ำสะอาดสำรองตอนที่มีการใช้น้ำพร้อมกันมาก
แบบถังเดียว
ถ้ามีถังเดียว ระบบกรองจะอยู่ก่อนถัง ทำให้ถังเก็บน้ำที่กรองแล้ว หรืออยู่หลังถัง ระหว่างถังกับบ้าน แบบนี้เรียบง่ายกว่า ใช้พื้นที่น้อยกว่า มีปั๊ม วาล์ว และถังที่ต้องดูแลน้อยกว่า สำหรับวิลล่าที่น้ำบาดาลดีและสม่ำเสมอ ต้องกรองไม่มาก และน้ำจากบ่อมาไม่ขาด ถังใบเดียวที่วางถูกที่มักพอแล้ว
ข้อจำกัดจะเห็นตอนใช้น้ำหนัก ถ้าระบบกรองอยู่ระหว่างบ่อกับถัง มันต้องทำงานตามอัตราที่ปั๊มบาดาลส่งมา ถ้าอยู่ระหว่างถังกับบ้าน มันต้องรับช่วงที่บ้านใช้น้ำพร้อมกันโดยตรง ทุกครั้งที่การใช้น้ำพุ่งขึ้นก็ดึงน้ำผ่านไส้กรองเร็วขึ้น ระบบกรองบางแบบรับได้ดี แต่บางแบบทำงานดีที่สุดเมื่อการไหลคงที่และควบคุมได้
ในแบบถังเดียว ปั๊มเพิ่มแรงดันมักดูดน้ำจากถัง และถ้าระบบกรองอยู่หลังถัง ปั๊มก็ต้องดันน้ำผ่านไส้กรองก่อนเข้าบ้าน ปั๊มจึงต้องเอาชนะแรงต้านของไส้กรองด้วย และแรงต้านนี้เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ เมื่อไส้กรองสะสมตะกอนระหว่างรอบล้าง
แบบสองถัง
ถ้ามีทั้งถังน้ำดิบและถังน้ำกรองแล้ว ระบบกรองจะอยู่ตรงกลาง และทำงานในจังหวะคงที่ของตัวเองได้ โดยไม่ขึ้นกับทั้งบ่อและบ้าน บ่อเติมถังน้ำดิบในอัตราที่ให้ได้ ปั๊มส่งน้ำพาน้ำผ่านระบบกรองเข้าถังน้ำกรองแล้ว แล้วปั๊มเพิ่มแรงดันจ่ายน้ำเข้าบ้านจากน้ำสะอาดเท่านั้น การแยกแบบนี้ช่วยได้หลายทาง:
- บ่อมีถังคั่นไว้ บ่อที่ให้น้ำปานกลางจึงยังรับช่วงใช้น้ำสูงสุดได้
- ระบบกรองทำงานที่อัตราไหลคงที่ ซึ่งเหมาะกับระบบกรองหลายแบบ และทำให้ผลการกรองสม่ำเสมอขึ้น
- น้ำกรองแล้วสำรองไว้ช่วยให้บ้านมีน้ำใช้ระหว่างล้างย้อนไส้กรอง ซ่อมบำรุง หรือระบบกรองขัดข้องช่วงสั้นๆ
- ถังใบหนึ่งระบายน้ำออกและล้างได้ ขณะที่อีกใบยังทำให้ระบบทำงานต่อ
แต่ต้นทุนก็มีจริง สองถังใช้พื้นที่มากกว่า ท่อมากกว่า ต้องมีปั๊มเพิ่มอีกตัว และการควบคุมมากกว่า น้ำในแต่ละถังต้องหมุนเวียนสม่ำเสมอไม่ให้ค้างนาน ซึ่งสำคัญกับถังน้ำกรองแล้วมากกว่า และมีชิ้นส่วนที่ต้องดูแลมากขึ้น สำหรับบ้านหลังเล็กที่น้ำไม่ซับซ้อน ต้นทุนเหล่านี้อาจได้ประโยชน์กลับมาไม่มาก
อะไรเป็นตัวตัดสินการจัดวาง
การจัดวางที่เหมาะมาจากตัวบ้านแต่ละหลัง ไม่ใช่ความชอบ คุณภาพน้ำและวิธีกรองสำคัญที่สุด ระบบกรองบางแบบต้องการการไหลคงที่หรือเวลาสัมผัส ซึ่งเหมาะกับแบบสองถัง ปริมาณน้ำและความสม่ำเสมอของบ่อบอกว่าแหล่งน้ำต้องมีถังคั่นมากแค่ไหน ช่วงใช้น้ำสูงสุด จำนวนคนพัก การรดน้ำต้นไม้ และการเติมน้ำสระ บอกว่าระบบถูกใช้หนักแค่ไหนในช่วงที่ยุ่งที่สุด และพื้นที่ในมุมงานระบบบอกว่าอะไรทำได้จริง
เรื่องรดน้ำต้นไม้ควรพูดถึงเป็นพิเศษ น้ำสำหรับสวนแทบไม่ต้องกรองเท่าน้ำดื่มและน้ำอาบ บางระบบจึงดึงน้ำรดต้นไม้จากถังน้ำดิบ และส่งเฉพาะน้ำใช้ในบ้านผ่านระบบกรองเต็มรูปแบบ วิธีนี้ลดภาระของไส้กรองได้มาก
สัญญาณว่าการจัดวางปัจจุบันไม่เวิร์ก
ระบบที่ใช้อยู่มักบอกให้รู้เองเมื่อถังกับระบบกรองอยู่ผิดลำดับ ไม่มีข้อไหนพิสูจน์ได้ว่าการจัดวางคือต้นเหตุ แต่ทุกข้อควรยกขึ้นมาคุยตอนตรวจระบบ:
- คุณภาพน้ำที่ก๊อกเปลี่ยนไปตามปริมาณที่บ้านใช้น้ำ
- ไส้กรองตันหรือต้องล้างย้อนบ่อยขึ้นมากในช่วงที่มีคนพักเยอะ
- แรงดันน้ำตกฮวบทุกครั้งที่ระบบกรองล้างย้อน
- ปั๊มบาดาลเดินๆ หยุดๆ ถี่เพื่อให้ทันการใช้น้ำในบ้าน
- ไม่มีน้ำสะอาดใช้เลยระหว่างซ่อมบำรุงระบบกรอง
บางข้อมีสาเหตุอื่นได้ ตั้งแต่อุปกรณ์เล็กเกินไปจนถึงสารกรองที่หมดอายุ การแก้จึงเริ่มจากการดูลำดับทั้งระบบ ไม่ใช่ซื้อไส้กรองใหม่
Deep Well Samui ออกแบบและติดตั้งระบบถังเก็บและระบบกรองให้วิลล่าและรีสอร์ททั่วสมุย พะงัน และเกาะเต่า ตั้งแต่ระบบถังเดียวไปจนถึงแบบสองถังพร้อมปั๊มส่งน้ำและปั๊มเพิ่มแรงดัน ถ้าคุณกำลังวางแผนมุมงานระบบ หรือระบบกรองตามการใช้น้ำไม่ทัน เราแนะนำการจัดวางที่เข้ากับน้ำและบ้านของคุณได้